Bolehkah saya disaman kerana fitnah hanya kerana berkongsi atau memajukan hantaran orang lain?

Satu hantaran mengejutkan tentang seorang ahli perniagaan tempatan muncul dalam kumpulan WhatsApp keluarga anda. Anda memajukannya ke dua kumpulan lagi. Seminggu kemudian, anda menerima surat peguam menuntut permohonan maaf dan ganti rugi. Betulkah begitu?

Adakah berkongsi hantaran benar-benar "menyiarkannya"?

Dalam undang-undang fitnah, penyiaran bermaksud menyampaikan kenyataan kepada sekurang-kurangnya seorang selain orang yang diperkatakan. Setiap kali kenyataan disampaikan, boleh berlaku penyiaran baharu. Jadi:

• memajukan mesej di WhatsApp atau Telegram;
• berkongsi atau menyiar semula di Facebook, Instagram, TikTok atau X;
• memetik atau mengambil tangkapan skrin hantaran dengan komen anda sendiri;

masing-masing boleh menjadi penyiaran oleh anda. Di bawah peraturan pengulangan yang telah lama wujud, seseorang yang mengulangi kenyataan berunsur fitnah secara amnya dianggap seolah-olah dia sendiri yang membuatnya. Tidak cukup untuk berkata "saya cuma sampaikan" atau "saya tulis 'tak pasti betul ke tidak'".

Adakah seksyen 114A Akta Keterangan relevan?

Seksyen 114A Akta Keterangan 1950 mewujudkan anggapan penyiaran dalam sesetengah keadaan melibatkan kandungan dalam talian: contohnya, seseorang yang nama, gambar atau nama samarannya terdapat pada sesuatu penerbitan sebagai pemilik atau hosnya, atau yang mempunyai jagaan atau kawalan peranti atau akaun dari mana ia diterbitkan, boleh dianggap telah menerbitkannya melainkan dia membuktikan sebaliknya. Ia anggapan yang boleh disangkal, tetapi bermakna "bukan saya" memerlukan bukti. Lihat panduan kami mengenai seksyen 114A dan hantaran tanpa nama.

Apakah pembelaan yang mungkin terpakai?

Pembelaan fitnah biasa mungkin tersedia bergantung pada fakta, seperti:

• justifikasi (kenyataan itu benar secara substansial);
• ulasan adil mengenai perkara kepentingan awam, berdasarkan fakta yang benar;
• perlindungan bersyarat dalam sesetengah keadaan, seperti laporan tulen kepada pihak berkuasa yang wajar;
• hujah bahawa perkataan itu tidak berunsur fitnah atau bukan mengenai pihak yang menuntut.

Setiap pembelaan mempunyai syarat ketat. Lihat pembelaan fitnah. Walaupun pembelaan lemah, langkah pembetulan segera seperti permohonan maaf boleh menjejaskan ganti rugi.

Secara berasingan, sesetengah kandungan dalam talian mungkin menimbulkan isu di bawah seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998, iaitu peruntukan jenayah yang berbeza daripada fitnah sivil. Lihat seksyen 233 vs fitnah sivil.

Apa yang perlu saya lakukan jika menerima surat tuntutan?

1. Jangan abaikan. Catat tarikh akhir.
2. Simpan rekod tepat apa yang anda kongsi, bila dan kepada siapa (tangkapan skrin), supaya peguam anda mempunyai fakta.
3. Berhenti berkongsi, dan pertimbangkan untuk membuang perkongsian atau mesej yang dimajukan jika boleh, selepas menyimpan rekod anda. Jangan padam bahan lain yang mungkin menjadi bukti.
4. Jangan hubungi pihak yang menuntut atau menyiarkan tentang surat itu.
5. Dapatkan nasihat undang-undang sebelum membalas, memohon maaf atau bersetuju membayar. Lihat membalas surat tuntutan fitnah.

Ada soalan tentang situasi anda sendiri? Tanya di WhatsApp

Contoh

Ravi memajukan hantaran yang menuduh pemilik klinik melakukan penipuan ke tiga kumpulan WhatsApp, sambil menambah "Hati-hati!". Peguam pemilik klinik menghantar surat tuntutan kepadanya. Ravi menyimpan tangkapan skrin mesej yang dimajukan, berhenti berkongsi, dan berjumpa peguam. Mereka menyemak sama ada sebarang pembelaan terpakai dan membincangkan sama ada permohonan maaf dan pembetulan dalam kumpulan yang sama wajar.

Bagaimana saya boleh berkongsi secara bertanggungjawab?

• Berhenti sejenak sebelum memajukan dakwaan tentang individu atau perniagaan yang dinamakan.
• Semak sama ada sumber yang boleh dipercayai telah melaporkannya.
• Jangan tambah tuduhan anda sendiri.
• Jika anda ingin membangkitkan kebimbangan yang tulen, laporkan kepada pihak berkuasa yang wajar dan bukan menyiarkannya secara terbuka.

Kesilapan biasa

• Percaya "forward as received" melindungi anda.
• Menambah komen yang memburukkan dakwaan.
• Memadam segala-galanya, termasuk bukti yang diperlukan peguam anda.
• Menyiarkan surat tuntutan dalam talian.
• Memohon maaf secara terbuka dengan cara yang menimbulkan masalah baharu, tanpa nasihat.

Bila perlu berjumpa peguam

Berjumpa peguam sebaik sahaja anda menerima surat tuntutan atau dokumen mahkamah, atau jika anda didesak menandatangani permohonan maaf. Anda boleh menghubungi kami; setiap kes bergantung pada faktanya.

Soalan lazim

Saya hanya majukan ke kumpulan keluarga. Adakah itu masih penyiaran?

Boleh jadi. Penyiaran kepada seorang lain pun mungkin mencukupi, walaupun saiz khalayak boleh menjejaskan ganti rugi.

Adakah menekan "like" sama seperti berkongsi?

Undang-undang dalam hal ini masih berkembang. "Like" secara amnya kurang daripada berkongsi, tetapi konteks penting.

Adakah memadam perkongsian saya akan menamatkan perkara ini?

Ia boleh membantu mengehadkan kemudaratan, tetapi tidak memadamkan penyiaran yang telah berlaku.

Bolehkah penulis asal disaman sebaliknya?

Pihak yang menuntut boleh memilih siapa yang hendak disaman, dan boleh menyaman lebih daripada seorang.

Patutkah saya memohon maaf?

Permohonan maaf mungkin membantu, tetapi perkataannya penting. Dapatkan nasihat dahulu.

Sumber & semakan fakta

Perkara undang-undang dalam artikel ini telah disemak dengan sumber primer di bawah. Undang-undang boleh berubah; ini maklumat umum, bukan nasihat undang-undang.

1. Akta Fitnah 1957 (Akta 286), Laws of Malaysia Jabatan Peguam Negara
2. Akta Keterangan 1950 (Akta 56), termasuk seksyen 114A, Laws of Malaysia Jabatan Peguam Negara

Disemak fakta pada 17 Okt 2026