Yong Vui Kong dan Alma Nudo: Pembelaan Pengedaran Dadah di Malaysia

Landskap perlembagaan undang-undang pengedaran dadah di Malaysia telah dibentuk semula dengan ketara sepanjang lima belas tahun lalu. Dua keputusan menjadi teras: Public Prosecutor v Yong Vui Kong [2010] 5 MLJ 145 (Mahkamah Rayuan Singapura, bersifat meyakinkan di Malaysia) dan Alma Nudo Atenza v Public Prosecutor [2019] 4 CLJ 567 (Mahkamah Persekutuan Malaysia, mengikat). Bersama-sama, kes-kes ini menggerakkan rejim hukuman mati di bawah seksyen 39B Akta Dadah Berbahaya 1952 daripada rangka kerja yang ketat dan berat dengan anggapan kepada rangka kerja dengan perlindungan perlembagaan dan (selepas 2023) budi bicara kehakiman dalam hukuman.

PP v Yong Vui Kong: keputusan Singapura yang membentuk pemikiran Malaysia

Yong Vui Kong ialah warga Malaysia berusia 19 tahun yang disabitkan kerana mengedar 47 gram heroin di Singapura. Dia dijatuhi hukuman mati mandatori di bawah Misuse of Drugs Act Singapura. Mahkamah Rayuan Singapura memutuskan bahawa hukuman mati mandatori bagi pengedaran dadah tidak bercanggah dengan Perkara 9 (hak untuk hidup) Perlembagaan Singapura. Keputusan itu menarik perhatian global terhadap dimensi hak asasi manusia dalam hukuman pengedaran dadah di Asia Tenggara dan banyak mempengaruhi kesarjanaan undang-undang Malaysia selepasnya.

Hujah perlembagaan dalam Yong Vui Kong, iaitu hukuman yang tidak berkadar, ketiadaan budi bicara kehakiman, dan ketiadaan pembezaan antara pengedar utama dengan keldai dadah, ialah hujah yang sama yang kemudian dibangkitkan di hadapan Mahkamah Persekutuan Malaysia dalam Alma Nudo dan akhirnya mempengaruhi Akta Pemansuhan Hukuman Mati Mandatori 2023.

Alma Nudo Atenza: autoriti Malaysia yang mengikat

Cabaran perlembagaan berjaya di Malaysia dalam Alma Nudo Atenza v PP [2019] 4 CLJ 567. Mahkamah Persekutuan (panel 9 hakim) memutuskan bahawa penggunaan anggapan berganda, iaitu seksyen 37(d) (pemilikan) diikuti seksyen 37(da) (pengedaran), melanggar Perkara 5(1) (hak untuk hidup dan kebebasan diri) Perlembagaan Persekutuan. Mahkamah tidak membatalkan seksyen 37(da) sepenuhnya; sebaliknya, ia memutuskan bahawa pendakwaan tidak boleh bergantung pada kedua-dua anggapan secara kumulatif. Sama ada pemilikan atau pengedaran mesti dibuktikan tanpa bergantung pada anggapan yang selari.

Apa maknanya bagi tertuduh hari ini

Tiga akibat praktikal:

• Pemilikan mesti dibuktikan secara bebas. Pendakwaan tidak boleh bermula daripada pemilikan konstruktif (s.37(d)) dan merantaikannya kepada anggapan pengedaran (s.37(da)). Mereka mesti membuktikan secara bebas sama ada pemilikan dengan pengetahuan dengan kepastian munasabah, atau pengedaran, sebelum mana-mana anggapan terpakai.

• Mens rea kembali dalam analisis. Pengetahuan tertuduh, iaitu sama ada dia tahu terdapat dadah dalam bungkusan/beg/kenderaan, mesti dibuktikan atau disimpulkan secara adil daripada keadaan, bukan dianggap begitu sahaja.

• Budi bicara hukuman wujud. Selepas Akta Pemansuhan Hukuman Mati Mandatori 2023, mahkamah bicara boleh memilih antara hukuman mati dengan penjara seumur hidup + sebatan. Peringanan penting: umur, peranan dalam rantaian pengedaran, kerjasama, keadaan peribadi, tempoh dalam reman.

Hujah perlembagaan sebagai alat pembelaan

Peguam bela kini boleh menggunakan prinsip Alma Nudo dalam tiga cara:

• Semasa perbicaraan: menyerang rantaian penaakulan pendakwaan yang berasaskan anggapan

• Semasa rayuan: mencabar sabitan yang diperoleh sebelum Alma Nudo apabila penaakulan anggapan berganda digunakan

• Semasa hukuman: menggabungkan penaakulan perlembagaan Alma Nudo dengan Akta 2023 untuk berhujah menentang hukuman mati

Pengajaran praktikal bagi bakal tertuduh atau keluarga

Jika anda atau ahli keluarga telah dituduh di bawah seksyen 39B Akta Dadah Berbahaya 1952, kes itu bukan lagi sesuatu yang pasti keputusannya. Prinsip Alma Nudo, Akta 2023, dan perundangan perlembagaan selama berdekad-dekad memberi peguam bela alat sebenar. Arahan segera kepada peguam amat penting: masa untuk mencabar penaakulan berasaskan anggapan ialah di akhir kes pendakwaan, bukan semasa rayuan.

Lihat juga: Pembelaan Pengedaran Dadah di bawah ADB 1952 | Peguam Pembelaan Jenayah di Malaysia | Peguam Jenayah di Johor Bahru

Soalan lazim

Adakah hukuman mati masih mandatori bagi pengedaran dadah di Malaysia?

Tidak. Akta Pemansuhan Hukuman Mati Mandatori 2023 menjadikan hukuman mati bagi pengedaran dadah di bawah s.39B sebagai budi bicara. Mahkamah bicara kini boleh menjatuhkan sama ada hukuman mati atau penjara seumur hidup dengan sebatan.

Apakah yang mesti dibuktikan oleh pendakwaan untuk menetapkan "milikan"?

Jagaan, kawalan dan pengetahuan; pengetahuan sering disimpulkan daripada fakta.

Bagaimanakah tertuduh boleh mematahkan anggapan pengedaran?

Dengan membuktikan atas imbangan kebarangkalian bahawa dadah itu bukan untuk diedarkan, contohnya menunjukkan kegunaan sendiri atau ketiadaan pengetahuan.

Apakah perbezaan antara milikan dan pengedaran?

Milikan ialah mempunyai kawalan ke atas dadah. Pengedaran ialah berurusan dengannya (mengangkut, membekal, dan sebagainya). Pencetus utama ialah kuantiti: melebihi ambang s.37(da), milikan semata-mata mewujudkan anggapan pengedaran yang mesti dipatahkan oleh tertuduh.