Pengampunan Bersyarat Najib dan Tahanan Rumah Diterangkan

Pada 18 September 2026, Lembaga Pengampunan Wilayah Persekutuan mengadakan mesyuarat ke-64, dipengerusikan oleh Seri Paduka Baginda Sultan Ibrahim, Yang di-Pertuan Agong. Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang, Jabatan Perdana Menteri kemudian mengumumkan bahawa Seri Paduka Baginda telah memperkenankan pengampunan bersyarat kepada Datuk Seri Najib Razak. Di bawahnya, baki hukuman Najib dalam kes SRC International boleh dijalani di bawah tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028, dengan syarat denda RM50 juta dibayar.

Daripada dua belas tahun kepada enam, dan kini tahanan rumah

Pada 28 Julai 2020, Mahkamah Tinggi mensabitkan Najib atas tujuh pertuduhan berkaitan RM42 juta dana SRC International dan mengenakan penjara 12 tahun dan denda RM210 juta. Sabitan itu disahkan oleh Mahkamah Rayuan dan, pada 23 Ogos 2022, oleh Mahkamah Persekutuan; Najib mula menjalani hukumannya di Penjara Kajang pada hari itu.

Selepas mesyuarat ke-61 Lembaga pada 29 Januari 2024, diumumkan pada 2 Februari 2024 bahawa tempoh penjara telah dikurangkan separuh kepada enam tahun dan denda dikurangkan kepada RM50 juta, dengan pembebasan dijangka pada 23 Ogos 2028 jika denda dibayar dan 23 Ogos 2029 jika tidak. Usaha Najib kemudiannya untuk menguatkuasakan "perintah adendum" diraja yang dikatakan membenarkan tahanan rumah ditolak oleh Mahkamah Tinggi pada 22 Disember 2025, dan rayuannya ditarik balik pada April 2026. Mesyuarat ke-63 Lembaga pada 11 September 2026 menangguhkan permohonan pengampunannya; mesyuarat ke-64 memutuskannya seminggu kemudian.

Apa yang dilakukan pengampunan bersyarat

Kuasa pengampunan datang daripada Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan. Perkara 42(1) memberi kuasa kepada Yang di-Pertuan Agong untuk memberikan ampun, tunda hukum dan lega hukum bagi kesalahan yang dilakukan di Wilayah Persekutuan, dan di bawah Perkara 42(4)(b) kuasa itu dilaksanakan atas nasihat Lembaga Pengampunan, yang mesyuaratnya dipengerusikan oleh Yang di-Pertuan Agong (Perkara 42(8)).

Seperti yang dilaporkan, keputusan itu mengubah cara baki hukuman SRC enam tahun dijalani: di bawah tahanan rumah dan bukannya di penjara. Kenyataan itu menegaskan bahawa pengampunan tertakluk kepada pembayaran denda RM50 juta dan Najib mesti mematuhi semua syarat yang ditetapkan; jika berlaku pelanggaran, pengampunan dibatalkan secara automatik dan dia kembali ke penjara.

Apa yang tidak dilakukannya

Ia bukan pembebasan daripada pertuduhan. Pengampunan jenis ini mengubah hukuman. Sabitan, yang disahkan dalam setiap rayuan, kekal.

Ia bukan pelepasan, dan ia tidak tanpa syarat. Tahanan rumah ialah cara menjalani hukuman, bukan pengakhirannya, dan pengampunan bersyarat boleh dibatalkan.

Ia belum dilaporkan dilaksanakan. Laporan akhbar pada 19 September 2026 menunjukkan bahawa denda belum dibayar. Peguam Negara dilaporkan menyatakan ia mesti dibayar terlebih dahulu di Pejabat Pendaftaran Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur, selepas itu Jabatan Penjara akan mengeluarkan prosedur operasi standard.

Syarat terperincinya tidak didedahkan kepada umum. Tiada aturan tertentu, sama ada tentang kediaman, pelawat atau pemantauan pematuhan, patut dianggap sebahagian daripada pengampunan sehingga pihak berkuasa mengesahkannya.

Ia tidak menyentuh kes 1MDB. Pengampunan hanya melibatkan hukuman SRC. Pada 26 Disember 2025, Mahkamah Tinggi menjatuhkan hukuman penjara 15 tahun terhadap Najib dalam kes 1MDB-Tanore yang berasingan, bermula selepas hukuman SRC tamat. Sabitan itu sedang dirayu, dan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia telah menyatakan bahawa kedudukan dalam kes 1MDB tidak berubah.

Bagaimana tahanan rumah dilaksanakan: mekanisme yang diperdebatkan

Dalam menolak kes adendum pada Disember 2025, Mahkamah Tinggi memutuskan pertama bahawa adendum itu tidak pernah dibincangkan atau diputuskan di mesyuarat Lembaga Pengampunan. Ia juga memutuskan bahawa perintah tahanan rumah tidak boleh dilaksanakan kerana undang-undang Malaysia tidak menyediakan mekanisme baginya, dan pelepasan berlesen di bawah seksyen 43 Akta Penjara 1995 bukan mekanisme sedemikian. Keputusan September 2026 pula dibuat di mesyuarat Lembaga dan diumumkan secara rasmi. Sama ada alasan kedua itu mempunyai kaitan dengan pengampunan yang diberikan melalui Lembaga ialah persoalan terbuka.

Satu pandangan, yang dikemukakan oleh sesetengah peguam dalam akhbar, ialah tahanan rumah ialah pemenjaraan yang dijalani di tempat lain, yang boleh ditampung oleh Akta Penjara 1995: seksyen 2 dan 3 dikatakan membenarkan Menteri mengisytiharkan rumah atau bangunan sebagai penjara, jadi pelawat memerlukan kelulusan Jabatan Penjara. Pandangan lain ialah undang-undang Malaysia belum memperuntukkan tahanan rumah, bahawa sebarang kuasa baginya bergantung pada Perkara 42 dan bukan Akta Penjara, dan statut belum menyatakan bagaimana pematuhan akan dipantau. Sesetengah peguam juga membangkitkan kebimbangan tentang kesamarataan di sisi undang-undang. Tiada satu pun yang telah diuji di mahkamah, dan kami tidak menyatakan pandangan.

Rang Undang-Undang Penjara (Pindaan) 2026, yang dibentangkan untuk bacaan kali pertama pada 24 Jun 2026, akan memberi kuasa kepada Komisioner Jeneral Penjara untuk memerintahkan peranti pemantauan elektronik bagi banduan dalam jagaan, berlesen atau dalam parol. Perbahasan bacaan kali kedua keesokan harinya ditangguhkan dan Rang Undang-Undang itu dirujuk kepada jawatankuasa pilihan khas Parlimen. Berdasarkan laporan terkini yang tersedia kepada kami (27 Julai 2026), ia belum diluluskan.

Pengajaran praktikal

• Pengampunan mengubah hukuman. Ia bukan dapatan tidak bersalah, dan sabitan kekal.

• Bersyarat bermakna boleh dibatalkan: pelanggaran membawa pembatalan automatik dan kembali ke penjara.

• Pembayaran denda RM50 juta ialah syarat yang dinyatakan. Setakat 19 September 2026, ia dilaporkan belum dibayar.

• Syarat khusus tidak diterbitkan. Layan dakwaan dalam talian dengan berhati-hati sehingga disahkan secara rasmi.

• Pengampunan hanya meliputi satu kes. Sabitan dan hukuman 1MDB-Tanore berasingan dan sedang dirayu.

Perkara yang belum selesai setakat 19 September 2026

Pembayaran denda dan prosedur Jabatan Penjara masih ditunggu. Rayuan Majlis Peguam Malaysia berkaitan pengurangan hukuman Februari 2024 (penghakiman dirizabkan oleh Mahkamah Rayuan pada 31 Julai 2026) dan rayuan 1MDB-Tanore Najib kedua-duanya belum selesai. Kami tidak menyatakan pandangan tentang meritnya.

Autoriti dan sumber

• Perlembagaan Persekutuan, Perkara 42(1), (4)(b) dan (8).

• Akta Penjara 1995, seksyen 2, 3 dan 43 (peruntukan yang dirujuk oleh pengulas); Rang Undang-Undang Penjara (Pindaan) 2026.

• Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur, keputusan perintah adendum bertarikh 22 Disember 2025 (alasan diterbitkan oleh The Edge; Malay Mail, 22 dan 23 Disember 2025).

• Malay Mail, The Star dan Malaysiakini tentang pengampunan 18 September 2026; Media Selangor/Bernama, The Star dan Malay Mail (pendapat), 19 September 2026.

• Bernama, kronologi kes SRC; Bernama dan Malay Mail tentang pengumuman 2 Februari 2024; Malay Mail dan The Star, 27 April 2026; Malay Mail, 11 September 2026.

• Laporan The Edge dan RTM tentang Rang Undang-Undang itu; The Star, 27 Julai 2026.

Artikel ini maklumat undang-undang am sahaja dan terkini setakat 19 September 2026. Ia bukan nasihat undang-undang dan tidak mewujudkan hubungan peguam cara-anak guam. Keputusan mahkamah boleh dirayu dan undang-undang boleh berubah; sila dapatkan nasihat tentang keadaan anda sendiri. — Tetuan Chris & Partners

Konsultasi

• Hubungi kami