Kanak-Kanak Dituduh Membunuh: Akta Kanak-Kanak 2001 dan Sekatan Pelaporan

Undang-undang Malaysia melayan kanak-kanak yang dituduh melakukan jenayah berat secara berbeza daripada orang dewasa pada hampir setiap langkah: mahkamah mana yang mendengar kes, siapa yang boleh berada di dalam bilik mahkamah, apa yang boleh dicetak media dan hukuman apa yang mungkin. Pendakwaan seorang remaja berkaitan kematian seorang pelajar berusia 16 tahun di sebuah sekolah menengah di Bandar Utama, Petaling Jaya, pada Oktober 2025 membawa setiap peraturan itu ke perhatian umum.

Kes itu berakhir pada 14 September 2026 dengan pembebasan atas alasan ketidaksempurnaan akal, dengan perintah tahanan di hospital psikiatri, dan tempoh bagi Pendakwa Raya untuk merayu masih berjalan. Kami membincangkan keputusan itu secara berasingan. Tumpuan di sini ialah rangka kerja yang terpakai apabila tertuduh ialah kanak-kanak, dan had tentang apa yang boleh diterbitkan.

Umur tanggungjawab jenayah

Kanun Keseksaan menetapkan dua ambang. Di bawah seksyen 82, tiada apa-apa yang dilakukan oleh kanak-kanak di bawah umur sepuluh tahun merupakan kesalahan. Di bawah seksyen 83, kanak-kanak berumur lebih sepuluh dan di bawah dua belas tahun tidak bertanggungan jika dia belum mencapai kematangan pemahaman yang mencukupi. Dari umur dua belas tahun ke atas, kanak-kanak bertanggungjawab secara jenayah. Remaja berusia 14 tahun sepenuhnya tertakluk kepada undang-undang jenayah, walaupun Akta Kanak-Kanak 2001, yang menganggap orang di bawah 18 tahun sebagai kanak-kanak, mengubah cara kes itu dikendalikan.

Perbicaraan secara tertutup

Seksyen 12 Akta Kanak-Kanak menyekat siapa yang boleh menghadiri prosiding yang melibatkan kanak-kanak. Perbicaraan Mahkamah Tinggi, yang bermula pada 3 Ogos 2026 di hadapan Hakim Adlin Abdul Majid, didengar secara tertutup (in camera). Tiga saksi pendakwaan ialah kanak-kanak, yang keterangannya dikawal oleh Akta Keterangan Saksi Kanak-Kanak 2007, dan peguam memegang taklimat pemerhati bagi Majlis Peguam dan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM).

Hukuman yang boleh dihadapi kanak-kanak

Bagi orang dewasa, seksyen 302 kini membawa hukuman mati, atau penjara 30 hingga 40 tahun dengan sekurang-kurangnya 12 sebatan, berikutan pemansuhan hukuman mati mandatori pada Julai 2023. Kanak-kanak tidak boleh dijatuhi hukuman mati: seksyen 97(1) Akta Kanak-Kanak melarangnya. Sebaliknya, di bawah seksyen 97(2), kanak-kanak yang disabitkan atas kesalahan sedemikian ditahan selama diperkenankan oleh Yang di-Pertuan Agong, Raja atau Yang di-Pertua Negeri, dengan semakan berkala oleh Lembaga Pelawat.

Keperlembagaan seksyen 97(2) telah diuji dalam PP v Kok Wah Kuan [2008] 1 MLJ 1; [2007] 6 CLJ 341. Mahkamah Rayuan telah memutuskan peruntukan itu tidak berperlembagaan kerana melanggar pengasingan kuasa. Mahkamah Persekutuan mengakaskan keputusan itu, dan seksyen 97(2) kekal berkuat kuasa.

Seksyen 97 terpakai apabila disabitkan. Dalam kes Bandar Utama, terdapat pembebasan di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan, dan perintah tahanan dilaporkan dibuat di bawah seksyen 348 Kanun Tatacara Jenayah, laluan berbeza yang berpusat pada rawatan.

Seksyen 15 dan larangan mengenal pasti kanak-kanak

Seksyen 15 Akta Kanak-Kanak melarang sebarang laporan media atau gambar yang mendedahkan nama, alamat atau institusi pendidikan kanak-kanak yang terlibat dalam prosiding, atau sebarang butiran yang bertujuan membawa kepada pengenalpastian kanak-kanak itu. Hukumannya ialah denda sehingga RM10,000, penjara sehingga lima tahun, atau kedua-duanya. Media arus perdana yang membuat liputan kes itu tidak menamakan tertuduh, dan Bernama menyatakan bahawa identiti tertuduh tidak boleh didedahkan.

Kebimbangan ini meluas ke alam dalam talian. Pada 15 Oktober 2025, polis Selangor menyatakan mereka bekerjasama dengan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) untuk menghentikan penyebaran gambar kedua-dua kanak-kanak bawah umur itu, dan MCMC memberi amaran tentang tindakan di bawah seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998. Seksyen 15 dirangka berkisar laporan media dan gambar, tetapi amaran itu menunjukkan bahawa pengguna individu tidak terlepas daripada jangkauan undang-undang.

Apa yang boleh dan tidak boleh dikongsi orang ramai

• Jangan siar atau majukan nama, gambar, alamat atau sekolah kanak-kanak yang dituduh, atau butiran yang boleh mengenal pasti kanak-kanak itu.

• Layan imej mangsa kanak-kanak dengan berhati-hati yang sama; pihak berkuasa mengambil tindakan terhadap gambar kedua-dua kanak-kanak bawah umur dalam kes ini.

• Jangan majukan tangkapan skrin, rakaman atau dokumen yang dikatakan berkaitan dengan suspek kanak-kanak.

• Membincangkan apa yang diputuskan mahkamah, alasannya dan undang-undang adalah sah, begitu juga perdebatan yang menghormati tentang keselamatan sekolah.

• Ibu bapa boleh menggunakan kes ini untuk menerangkan kepada anak-anak mengapa memajukan bahan sedemikian memudaratkan dan mungkin menyalahi undang-undang.

Respons dasar setakat ini

Pada 17 Oktober 2025, Kabinet membincangkan menaikkan umur minimum bagi akaun media sosial daripada 13 kepada 16 tahun dengan pengesahan identiti elektronik, kehadiran polis di sekolah, pemeriksaan mengejut mingguan dan sekatan telefon pintar bagi pelajar di bawah 16 tahun. Sejauh mana langkah ini telah dilaksanakan pada 2026 tidak dapat kami sahkan. Pada 9 Januari 2026, Menteri Pendidikan Fadhlina Sidek menyatakan bahawa audit keselamatan terhadap 850 sekolah mendapati hanya 28.94 peratus mempunyai kamera litar tertutup yang berfungsi, dan mengumumkan 333 unit kamera baharu bagi 2026, Dasar Perlindungan Murid dan Garis Panduan Sekolah Selamat yang diperkukuh. Parlimen juga telah meluluskan Akta Antibuli 2026.

Kedudukan setakat 19 September 2026

Simpati kami bersama keluarga mangsa, yang secara terbuka menggesa Jabatan Peguam Negara (AGC) merayu; tokoh awam juga meminta AGC menjelaskan pendiriannya. Tiada keputusan AGC dilaporkan setakat 19 September 2026, dan tempoh 14 hari yang dilaporkan berjalan sehingga kira-kira 28 September 2026. Kami tidak mengambil pendirian tentang keputusan itu atau tentang rayuan. Apa pun yang berlaku seterusnya, sekatan dalam seksyen 15 terus terpakai.

Autoriti dan sumber

• PP v Kok Wah Kuan [2008] 1 MLJ 1; [2007] 6 CLJ 341 (Mahkamah Persekutuan)

• Kanun Keseksaan, seksyen 82, 83, 84 dan 302; Kanun Tatacara Jenayah, seksyen 348

• Akta Kanak-Kanak 2001, seksyen 11(5), 12, 15 dan 97; Akta Keterangan Saksi Kanak-Kanak 2007; Akta Komunikasi dan Multimedia 1998, seksyen 233

• Bernama, 22 Oktober 2025; Malay Mail, 3 Julai 2023, 15 dan 17 Oktober 2025, 9 Januari 2026, 3 Ogos 2026 dan 14 September 2026; The Star, 17 September 2026; The Vibes, September 2026

Artikel ini maklumat undang-undang am sahaja dan terkini setakat 19 September 2026. Ia bukan nasihat undang-undang dan tidak mewujudkan hubungan peguam cara-anak guam. Keputusan mahkamah boleh dirayu dan undang-undang boleh berubah; sila dapatkan nasihat tentang keadaan anda sendiri. — Tetuan Chris & Partners

Konsultasi

• Hubungi kami