Kumpulan WhatsApp dan Fitnah Separuh Benar: Seema Isoy lwn David Chiu

Satu mesej yang dihantar ke kumpulan WhatsApp pemilik kondominium pada Ogos 2017 berakhir, hampir tujuh tahun kemudian, di Mahkamah Persekutuan. Pada 5 Jun 2024, dalam Seema Elizabeth Isoy v Tan Sri David Chiu Tat-Cheong, mahkamah mengesahkan bahawa mesej yang dibina daripada fakta yang benar secara literal masih boleh menjadi fitnah jika penghantar dengan sengaja meninggalkan fakta yang akan membersihkan nama orang yang disebut. Sesiapa yang aktif dalam kumpulan sembang penduduk, ibu bapa atau komuniti mempunyai sebab untuk memahami keputusan ini.

Pertikaian dengan pemaju merebak ke kumpulan sembang pemilik

Perayu memiliki sebuah unit di pangsapuri servis Waldorf & Windsor Tower dan menganggotai jawatankuasa pemilik yang sedang bertikai dengan pemaju. Responden ialah pengasas dan pengerusi pemaju itu.

Pada 17 Ogos 2017, perayu menghantar mesej ke kumpulan WhatsApp pemilik unit dan wakil mereka. Kumpulan itu mempunyai 56 ahli, termasuk penghantar. Secara umumnya, mesej itu merujuk kepada pertuduhan jenayah yang pernah dibawa terhadap ahli keluarga responden, menyatakan bahawa responden sendiri telah ditangkap dan dituduh kira-kira dua puluh tahun sebelumnya, dan mengajak ahli mencari nama-nama itu dalam talian.

Apa yang ditinggalkan oleh mesej itu ialah responden telah dibebaskan pada tahun 1990-an. Mahkamah mendapati perayu mengetahui perkara ini.

Mahkamah Tinggi menolak tuntutan fitnah responden. Mahkamah Rayuan mengakas keputusan itu, mengawardkan RM100,000 ganti rugi dan memberikan injunksi kekal. Perayu kemudian membawa kes ke Mahkamah Persekutuan.

Persoalan yang sampai ke Putrajaya

Menurut nota kepala laporan undang-undang, dua persoalan undang-undang berada di hadapan Mahkamah Persekutuan. Yang pertama ialah sama ada mahkamah Malaysia boleh merujuk autoriti common law asing tentang separuh kebenaran, memandangkan seksyen 3 Akta Undang-Undang Sivil 1956, yang mengawal penerimaan common law Inggeris. Yang kedua ialah sama ada seksyen 8 dan 9 Akta Fitnah 1957, yang berkaitan justifikasi dan ulasan saksama, sudah pun meliputi perkara itu.

Beberapa istilah perlu diterangkan. Justifikasi ialah pembelaan bahawa makna fitnah perkataan itu, yang sering dipanggil sengatnya (sting), adalah benar. Ulasan saksama melindungi pendapat jujur tentang perkara kepentingan awam yang berasaskan fakta yang benar. Perlindungan bersyarat (qualified privilege) melindungi kenyataan yang dibuat antara orang yang berkongsi kepentingan bersama yang tulen dalam subjek itu, selagi pembuatnya tidak bertindak dengan niat jahat.

Benar sebahagiannya, mengelirukan secara keseluruhan

Panel yang terdiri daripada Hasnah Mohammed Hashim, Harmindar Singh Dhaliwal dan Nordin Hassan HHMP menolak rayuan. Award RM100,000 dan injunksi kekal yang diperintahkan oleh Mahkamah Rayuan disahkan.

Mahkamah memutuskan bahawa kenyataan yang terdiri daripada fakta yang benar secara literal masih boleh menjadi fitnah, dan tidak boleh dijustifikasikan, jika fakta material yang akan membebaskan orang itu sengaja ditinggalkan sehingga keseluruhannya memberi gambaran palsu. Sengat mesej itu ialah responden turut berkongsi ketidakjujuran yang dikaitkan oleh mesej itu dengan seorang ahli keluarga. Menyebut pembebasan itu akan menghapuskan sengat tersebut. Menyuruh pembaca menyemak sendiri tidak meneutralkannya. Peninggalan yang disengajakan itu juga merupakan keterangan niat jahat, yang mematahkan pembelaan perlindungan bersyarat dan ulasan saksama.

Sebagai keputusan mahkamah tertinggi, keputusan ini adalah muktamad.

Apa maksud keputusan ini bagi kumpulan sembang

Pertama, kumpulan sembang tertutup ialah penerbitan. Di sisi undang-undang, komunikasi kepada seorang selain orang yang difitnah sudah memadai; 55 orang pemilik lain jauh melebihi itu.

Kedua, kebenaran hanya menjadi pembelaan bagi keseluruhan sengat. Orang yang menyebut tentang tangkapan mesti menyebut tentang pembebasan. Orang yang menyebut tentang aduan patut menyebut bahawa ia telah ditolak.

Ketiga, penafian tidak banyak membantu. Menambah bahawa seseorang hanya berkongsi, bahawa pembaca patut menyemak sendiri, atau bahawa seseorang tidak pasti sama ada cerita itu benar, bukanlah pembelaan.

Keempat, ahli jawatankuasa tidak dibiarkan tanpa perlindungan. Pemegang jawatan badan pengurusan bersama dan perbadanan pengurusan, persatuan ibu bapa dan guru atau jawatankuasa surau dan kuil yang berkomunikasi tentang perkara kepentingan bersama yang tulen mungkin boleh bergantung pada perlindungan bersyarat. Walau bagaimanapun, niat jahat memusnahkan perlindungan itu, dan meninggalkan separuh lagi cerita dengan sengaja dianggap sebagai keterangan niat jahat dalam kes ini.

Kedudukan pentadbir kumpulan kurang jelas. Kami tidak mengetahui apa-apa keputusan mahkamah rayuan Malaysia yang memutuskan seorang pentadbir bertanggungan semata-mata kerana memegang peranan itu. Namun dua perkara menunjukkan risiko sebaik sahaja pentadbir mengetahui mesej fitnah dan tidak berbuat apa-apa. Pertama ialah seksyen 114A(1) Akta Keterangan 1950, yang menganggap bahawa orang yang dinamakan sebagai pentadbir sesuatu penerbitan telah menerbitkannya melainkan dibuktikan sebaliknya. Kedua ialah GS Realty Sdn Bhd v Lee Kong Seng, di mana Mahkamah Tinggi memutuskan pemilik halaman Facebook bertanggungan atas komen pihak ketiga yang diketahuinya dan dibiarkannya. Ini ialah ulasan, bukan undang-undang yang mantap.

Pengajaran praktikal untuk penduduk, jawatankuasa dan pentadbir kumpulan

• Anggap setiap mesej kumpulan sebagai sesuatu yang mungkin dibacakan di mahkamah. Tangkapan skrin tersebar, dan mesej yang dihantar ke kumpulan tertutup selalunya menjadi ekshibit utama dalam perbicaraan.

• Ceritakan keseluruhan cerita atau jangan ceritakan langsung. Jika anda mengetahui tentang pembebasan, penarikan balik atau penolakan, masukkannya.

• Jangan bergantung pada frasa seperti sekadar berkongsi atau sila semak. Frasa itu tidak memindahkan tanggungjawab kepada pembaca.

• Ahli jawatankuasa patut mengehadkan mesej kepada perkara kepentingan bersama dan mengelakkan serangan peribadi terhadap individu.

• Pentadbir kumpulan patut menetapkan peraturan kumpulan, memadamkan mesej yang menyinggung dengan segera, mengeluarkan pesalah berulang dan menyimpan rekod tentang apa yang dilakukan dan bila.

• Jika anda orang yang disasarkan, simpan mesej itu, tarikhnya dan senarai ahli kumpulan sebelum apa-apa dipadamkan.

Autoriti dan sumber

• Seema Elizabeth Isoy v Tan Sri David Chiu Tat-Cheong [2024] 5 MLRA 68; [2024] 4 MLJ 260 (Mahkamah Persekutuan, 5 Jun 2024)

• Tan Sri David Chiu Tat-Cheong v Seema Elizabeth Isoy [2023] 3 MLJ 674 (Mahkamah Rayuan)

• GS Realty Sdn Bhd v Lee Kong Seng [2018] MLJU 1902 (Mahkamah Tinggi)

• Akta Fitnah 1957, seksyen 8 dan 9; Akta Undang-Undang Sivil 1956, seksyen 3; Akta Keterangan 1950, seksyen 114A(1)

• Stewart Manley, nota kes tentang keputusan ini dalam Legal Studies (Cambridge University Press), diterbitkan dalam talian 5 Mac 2026

• Ulasan kes yang diterbitkan tentang keputusan ini oleh firma guaman Malaysia

Artikel ini ialah maklumat undang-undang am sahaja dan terkini setakat 19 September 2026. Ia bukan nasihat undang-undang dan tidak mewujudkan hubungan peguam-klien. Keputusan mahkamah boleh dirayu dan undang-undang boleh berubah; sila dapatkan nasihat tentang keadaan anda sendiri. — Chris & Partners, Advocates & Solicitors

Soalan lazim

Adakah mesej kumpulan WhatsApp boleh menjadi fitnah?

Ya, jika ia mengandungi imputasi fitnah, merujuk kepada pihak menuntut dan diterbitkan (dibaca oleh sekurang-kurangnya seorang ahli kumpulan yang lain). Mahkamah Persekutuan telah menerima mesej WhatsApp sebagai boleh diambil tindakan.

Bolehkah saya menyaman jika hantaran itu dalam kumpulan WhatsApp peribadi?

Ya, jika mesej itu mengandungi imputasi fitnah, merujuk kepada anda, dan dibaca oleh sekurang-kurangnya seorang ahli kumpulan yang lain. Sama ada kumpulan itu peribadi tidak menjejaskan hak bertindak — penerbitan kepada satu pihak ketiga sudah memadai.