Seksyen 233 AKM selepas Heidy Quah: Keputusan Mahkamah Persekutuan 2026

Pembaca yang ingat tajuk berita Ogos 2025, apabila Mahkamah Rayuan membatalkan sebahagian seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 (AKM), patut tahu bahawa itu bukan lagi kedudukannya. Pada 6 Februari 2026, Mahkamah Persekutuan, dalam Government of Malaysia v Heidy Quah Gaik Li, sebulat suara mengakaskan bahagian keputusan itu. Perkataan "offensive" (jelik) dan "annoy" (menyakitkan hati) kekal dalam kesalahan itu, tetapi mahkamah menyatakan ia mesti digunakan secara sempit. Sementara itu, Parlimen telah meminda seksyen itu, dan Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 telah berkuat kuasa.

Daripada hantaran Facebook kepada cabaran perlembagaan

Pada Jun 2020, Heidy Quah, pengasas sebuah pertubuhan bukan kerajaan untuk pelarian, menyiarkan di Facebook tentang keadaan di depot tahanan imigresen semasa pandemik Covid-19. Pada 2021, dia dituduh di bawah seksyen 233(1)(a) AKM kerana membuat komunikasi jelik dengan niat untuk menyakitkan hati. Pada April 2022, Mahkamah Sesyen mendapati pertuduhan itu cacat dan memberikan pelepasan tanpa pembebasan.

Secara berasingan, dia meminta mahkamah sivil mengisytiharkan perkataan "offensive" dan "annoy" dalam seksyen 233(1)(a) tidak berperlembagaan. Mahkamah Tinggi menolak cabaran itu pada September 2023.

Dibatalkan pada 2025, dipulihkan pada 2026

Pada 19 Ogos 2025, Mahkamah Rayuan membenarkan rayuannya. Ia memutuskan bahawa kedua-dua perkataan itu tidak selaras dengan Perkara 8 dan 10 Perlembagaan Persekutuan (kesamarataan di sisi undang-undang dan kebebasan bersuara): ia kabur, tidak memberikan standard objektif dan boleh menjenayahkan ucapan yang benar sekalipun. Keputusan itu akan berkuat kuasa secara prospektif sahaja.

Mahkamah Persekutuan membenarkan sebahagian rayuan Kerajaan dan memutuskan perkataan itu berperlembagaan. Pada pandangannya, Perkara 10(1)(a) tidak melindungi komunikasi yang sifat dan tujuannya untuk menyebabkan kemudaratan, dan seksyen 233(1)(a) ditujukan kepada penyalahgunaan rangkaian: gangguan, doxxing (menyiarkan butiran peribadi seseorang) dan cacian yang menghina kaum atau agama. Pada masa yang sama, peruntukan itu mesti digunakan secara sempit. Bagi Heidy Quah sendiri, mahkamah menyatakan bahawa hantarannya, iaitu fakta dan pendapat tentang perkara kebimbangan awam, ialah ucapan yang dilindungi, dan seksyen 233(1)(a) tidak sepatutnya digunakan terhadapnya.

Membaca ujian yang disempitkan dengan berhati-hati

Catatan yang diterbitkan menerangkan ujian yang disempitkan dengan perkataan berbeza. Ringkasan akhbar mahkamah menyebut tentang membaca seksyen itu secara sempit supaya pendakwaan mesti membuktikan niat nyata untuk menyakitkan hati. Satu ulasan firma guaman menerangkan dua cabang: sifat objektif komunikasi dalam konteksnya, dan niat pengirim, iaitu tujuan dominan untuk menyebabkan kesusahan atau kemudaratan sebenar yang tidak boleh disimpulkan semata-mata daripada kandungan. Menurut catatan itu, komunikasi yang dibuat untuk wacana politik, kepentingan awam, pendidikan atau satira terkeluar daripada kesalahan itu.

Kedua-dua catatan itu serasi, dan apa yang dikongsi ialah teras praktikalnya: niat ialah elemen sebenar yang mesti dibuktikan oleh pendakwaan, dan komen jujur tentang hal ehwal awam bukan sasarannya. Sesiapa yang memerlukan rumusan tepat patut merujuk alasan penghakiman penuh.

Pindaan 2025 dan Akta Keselamatan Dalam Talian

Akta Komunikasi dan Multimedia (Pindaan) 2025 diwartakan pada 7 Februari 2025, dan kebanyakan peruntukannya berkuat kuasa pada 11 Februari 2025. Seperti yang diringkaskan dalam ulasan yang diterbitkan, ia menggantikan "offensive" dengan "grossly offensive" (amat jelik); menaikkan hukuman maksimum daripada RM50,000 atau penjara satu tahun atau kedua-duanya kepada RM500,000 atau dua tahun atau kedua-duanya; memperuntukkan hukuman lebih berat jika kesalahan dilakukan terhadap kanak-kanak; menambah Huraian, salah satunya menunjukkan bahawa kenyataan fakta benar dan kenyataan pendapat yang dibuat dengan suci hati bukan amat jelik; dan memindahkan spam ke seksyen 233A yang baharu. Satu ulasan mencadangkan penaakulan Mahkamah Persekutuan terpakai sama rata kepada perkataan yang dipinda. Akta itu sendiri patut disemak sebelum bergantung pada perkara ini.

Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 berkuat kuasa pada 1 Januari 2026. Ia mengenakan kewajipan, termasuk mitigasi risiko, garis panduan pengguna dan mekanisme pelaporan serta respons, ke atas penyedia perkhidmatan berlesen; platform media sosial dan pemesejan dengan lapan juta atau lebih pengguna Malaysia dianggap pemegang lesen. Hukuman sehingga RM10 juta. Akta itu berfungsi melalui sembilan kategori kandungan berbahaya. Dalam ringkasan yang diterbitkan yang telah kami lihat, fitnah bukan salah satu daripadanya.

Kedudukan fitnah

Fitnah sivil dan liabiliti jenayah ialah laluan berasingan. Hantaran yang sama boleh membawa surat tuntutan dan saman sivil untuk ganti rugi; aduan kepada Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) atau polis di bawah seksyen 233; dan, pada prinsipnya, pendakwaan fitnah jenayah di bawah seksyen 499 dan 500 Kanun Keseksaan, yang boleh dihukum penjara sehingga dua tahun, denda atau kedua-duanya. Kepalsuan kekal salah satu sifat yang disenaraikan dalam seksyen 233, jadi berkongsi dakwaan rekaan tentang seseorang dengan niat untuk mengganggu tercakup. Walau bagaimanapun, aduan jenayah tidak menghasilkan ganti rugi bagi orang yang difitnah.

Pengajaran praktikal

• Selepas Heidy Quah, fakta dan pendapat jujur tentang perkara kebimbangan awam tidak sepatutnya didakwa di bawah seksyen 233(1)(a). Hantaran yang mencaci, mengganggu atau didorong kebencian kekal jelas dalam lingkungannya, kini dengan maksimum RM500,000 atau penjara dua tahun atau kedua-duanya.

• Apa-apa yang ditulis atas anggapan bahawa kedua-dua perkataan itu telah dibatalkan sudah lapuk.

• Jangan majukan dakwaan rekaan tentang orang yang dinamakan. Itu boleh menjadi jenayah serta kesalahan sivil.

• Pemilik perniagaan yang disasarkan dalam talian: laporan polis atau aduan MCMC boleh berjalan bersama tuntutan sivil tetapi tidak akan menghasilkan pampasan. Tentukan hasil yang anda perlukan.

• Pentadbir kumpulan dan halaman: Akta Keselamatan Dalam Talian meletakkan kewajipannya pada platform besar, bukan pada anda. Ia memberi pengguna laluan pelaporan statutori bagi kandungan seperti ugutan dan gangguan tetapi, berdasarkan ringkasan yang tersedia, bukan bagi fitnah biasa.

Status

Keputusan Mahkamah Persekutuan adalah muktamad. Sesetengah kumpulan masyarakat sivil terus menyeru pemansuhan seksyen 233; pandangan lain ialah peruntukan itu, jika digunakan secara sempit, diperlukan untuk menangani penyalahgunaan dalam talian.

Autoriti dan sumber

• Government of Malaysia v Heidy Quah Gaik Li [2026] MLJU 384 (Mahkamah Persekutuan, 6 Februari 2026)

• Heidy Quah Gaik Li v Government of Malaysia (Mahkamah Rayuan, 19 Ogos 2025)

• Akta Komunikasi dan Multimedia 1998, seksyen 233(1)(a) dan 233A; Akta Komunikasi dan Multimedia (Pindaan) 2025; Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 (Akta 866); Kanun Keseksaan, seksyen 499 dan 500; Perlembagaan Persekutuan, Perkara 8 dan 10

• Ringkasan akhbar Mahkamah Persekutuan, 6 Februari 2026; ulasan oleh LHAG, Yew Huoi, How & Associates, Christopher & Lee Ong, Baker McKenzie, Nazmi Zaini Chambers, AmerBON, Rahmat Lim, Rödl, Richard Wee Chambers dan RDS Law Partners; kenyataan oleh ARTICLE 19

• Malay Mail, 19 Ogos 2025; The Star, 11 Februari 2025; Bernama (laporan tentang pindaan dan keputusan Mahkamah Persekutuan)

Artikel ini maklumat undang-undang am sahaja dan terkini setakat 19 September 2026. Ia bukan nasihat undang-undang dan tidak mewujudkan hubungan peguam cara-anak guam. Keputusan mahkamah boleh dirayu dan undang-undang boleh berubah; sila dapatkan nasihat tentang keadaan anda sendiri. — Tetuan Chris & Partners

Konsultasi

• Hubungi kami