Malaysiakini, Penghinaan Mahkamah dan Komen Pembaca: Seksyen 114A Akta Keterangan

Sesiapa yang mengendalikan ruang komen, halaman Facebook atau forum dalam talian menempatkan kata-kata orang lain. Pada 19 Februari 2021, panel tujuh hakim Mahkamah Persekutuan memutuskan, enam berbanding satu, bahawa portal berita Malaysiakini bertanggungjawab di sisi undang-undang atas lima komen yang disiarkan oleh pembacanya, dan mendenda syarikat pengendalinya RM500,000. Kes itu tentang penghinaan mahkamah, bukan fitnah. Namun ia perbincangan paling lengkap oleh mahkamah tertinggi tentang bila pengendali platform dianggap sebagai penerbit apa yang disiarkan pihak ketiga, satu persoalan yang menjadi teras pertikaian fitnah dalam talian.

Lima komen di bawah laporan berita

Pada 9 Jun 2020, Malaysiakini menyiarkan berita tentang arahan Ketua Hakim Negara bahawa mahkamah akan beroperasi sepenuhnya mulai 1 Julai 2020. Lima komen yang disiarkan oleh pelanggan di bawahnya menyerang badan kehakiman; kami tidak mengulanginya.

Peguam Negara memohon untuk mengkomit syarikat pengendali portal itu, Mkini Dotcom Sdn Bhd, dan ketua pengarangnya kerana penghinaan mahkamah.

Malaysiakini mengatakan ia tidak mengetahui tentang komen itu sehingga dimaklumkan, dan kemudian membuangnya dengan segera. Ia merujuk kepada terma dan syaratnya, penapis perkataan larangan dan sistem bagi pembaca untuk melaporkan komen satu sama lain.

Anggapan dalam seksyen 114A

Hujahan bergantung pada seksyen 114A Akta Keterangan 1950, yang dimasukkan oleh Akta Keterangan (Pindaan) (No 2) 2012 dan berkuat kuasa sejak 31 Julai 2012. Seksyen ini mewujudkan anggapan fakta tentang siapa yang menerbitkan kandungan dalam talian.

Di bawah subseksyen (1), seseorang yang nama, gambar atau nama samarannya terdapat pada sesuatu penerbitan sebagai pemilik, hos, pentadbir, editor atau sub-editornya, atau yang memudahkan penerbitannya, dianggap telah menerbitkannya. Subseksyen (2) menimbulkan anggapan serupa terhadap pelanggan berdaftar perkhidmatan rangkaian, dan subseksyen (3) terhadap orang yang mempunyai jagaan atau kawalan ke atas komputer itu. Setiap anggapan boleh dipatahkan, tetapi bebannya terletak pada orang yang dianggap sebagai penerbit.

Majoriti dan satu-satunya penentang

Majoriti, diketuai oleh Presiden Mahkamah Rayuan Rohana Yusuf, memutuskan bahawa seksyen 114A(1) terpakai: portal itu, sebagai hos yang memudahkan penerbitan komen itu, dianggap sebagai penerbitnya, dan ia tidak mematahkan anggapan itu. Pengetahuan boleh disimpulkan daripada fakta sekeliling: portal itu mereka bentuk dan mengawal kemudahan komen, ia mempunyai struktur editorial, dan risikonya boleh dijangka. Perlindungannya didapati tidak mencukupi, dan pematuhan kepada Kod Kandungan di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 tidak memadai. Penghinaan dibuktikan terhadap syarikat itu, yang didenda RM500,000.

Penghinaan tidak dibuktikan terhadap ketua pengarang secara peribadi; mahkamah memutuskan bahawa seksyen 114A tidak terpakai terhadap individu itu.

Hakim Mahkamah Persekutuan Nallini Pathmanathan menentang. Pada pandangan hakim yang menentang, perantara dalam talian hanya patut bertanggungan jika ia mempunyai pengetahuan sebenar tentang kandungan yang menyinggung. Portal itu telah mematahkan anggapan dengan menunjukkan bahawa ia tidak mengetahui komen itu dan membuangnya dengan segera, dan tiada niat untuk menerbitkan.

Portal itu kemudian memohon semakan semula keputusan itu. Menurut Malay Mail, panel tujuh hakim Mahkamah Persekutuan yang dipengerusikan oleh Hakim Mahkamah Persekutuan Zaleha Yusof sebulat suara menolak permohonan itu pada 29 Mac 2022. Keputusan itu muktamad.

Keputusan penghinaan yang membayangi fitnah

Sebagai kes penghinaan, ia tidak memutuskan sebarang tuntutan fitnah; kepentingannya terletak pada penaakulan tentang penerbitan. Penuntut fitnah mesti menunjukkan bahawa defendan menerbitkan perkataan itu, dan mahkamah telah menggunakan seksyen 114A dalam saman fitnah sivil juga.

Dalam Stemlife Berhad v Mead Johnson Nutrition (Malaysia) Sdn Bhd & Anor, menurut kajian tahunan kes undang-undang siber oleh seorang pengamal, Mahkamah Tinggi di Kuala Lumpur memutuskan syarikat yang menghos forum keibubapaan bertanggungan atas hantaran fitnah pengguna tentang perniagaan lain, menggunakan seksyen 114A dan mendapati anggapan itu tidak dipatahkan.

Dalam GS Realty Sdn Bhd v Lee Kong Seng, Mahkamah Tinggi menangani halaman Facebook seorang individu. Defendan diputuskan bertanggungan bukan sahaja atas hantarannya sendiri tentang sebuah syarikat hartanah tetapi juga atas komen pihak ketiga di bawahnya, kerana dia mengetahui komen itu, melayannya, mengawal halaman itu dan tidak membuangnya selepas notis.

Had autoriti ini penting. Kami tidak mengetahui sebarang keputusan Malaysia yang dilaporkan yang memutuskan pentadbir kumpulan WhatsApp bertanggungan semata-mata kerana menjadi pentadbir, yang menganggap sekadar tanda suka sebagai penerbitan, atau yang menangani secara khusus ulasan Google atau ulasan pesakit. Kes di atas mencadangkan bahawa risiko meningkat sebaik hos mengetahui komen fitnah dan membiarkannya, tetapi bagi pentadbir kumpulan itu kekal ulasan, bukan undang-undang yang mantap.

Dalam ucapan yang diterbitkan oleh badan kehakiman pada 2023, Hakim Mahkamah Persekutuan Harmindar Singh Dhaliwal menyatakan implikasi keputusan itu bagi perantara, memerhatikan bahawa Malaysia tiada garis masa statutori yang jelas untuk menurunkan kandungan, dan menegaskan bahawa Akta Fitnah 1957 tiada peruntukan tentang libel dalam talian.

Pengajaran praktikal bagi pemilik halaman, hos forum dan pentadbir kumpulan

• Jika anda membuka ruang komen, forum, halaman atau kumpulan, undang-undang mungkin menganggap anda menerbitkan apa yang disiarkan orang lain di situ. Beban kemudiannya beralih kepada anda.

• Halaman terma penggunaan dan penapis perkataan larangan tidak mencukupi dalam kes ini. Apa yang membantu ialah penyederhanaan aktif, fungsi laporan yang berfungsi, orang yang dinamakan yang bertindak atas aduan, dan log bila anda dimaklumkan dan bila anda membuang kandungan itu.

• Buang dahulu dan berhujah kemudian. Semakin lama komen yang diadukan kekal selepas notis, semakin mudah untuk menyimpulkan bahawa anda mengetahuinya.

• Jangan tekan suka, membalas atau bergurau dengan komen fitnah di bawah hantaran anda sendiri. Dalam GS Realty, melayan komen itu sebahagian daripada sebab liabiliti.

• Perniagaan yang mengendalikan halaman jenama memikul risiko utama, sebagaimana syarikat itu di sini. Lantik moderator, pertimbangkan pra-kelulusan komen atau penapis kata kunci bagi hantaran sensitif, dan simpan tangkapan skrin.

Autoriti dan sumber

• Peguam Negara Malaysia v Mkini Dotcom Sdn Bhd & Anor [2021] 2 MLJ 652; [2021] 3 CLJ 603; [2021] 2 MLRA 434 (Mahkamah Persekutuan, 19 Februari 2021)

• GS Realty Sdn Bhd v Lee Kong Seng [2018] MLJU 1902 (Mahkamah Tinggi)

• Stemlife Berhad v Mead Johnson Nutrition (Malaysia) Sdn Bhd & Anor (Mahkamah Tinggi, Kuala Lumpur)

• Akta Keterangan 1950, seksyen 114A, dimasukkan oleh Akta Keterangan (Pindaan) (No 2) 2012 (Akta A1432)

• Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 (rangka kerja Kod Kandungan); Akta Fitnah 1957

• Badan Kehakiman Malaysia, ringkasan akhbar penghakiman majoriti, 19 Februari 2021; ucapan tentang isu fitnah oleh Hakim Mahkamah Persekutuan Harmindar Singh Dhaliwal, 29 September 2023

• Majlis Peguam Malaysia, kenyataan akhbar tentang seksyen 114A, 13 Ogos 2012; Malay Mail, 19 Februari 2021 dan 29 Mac 2022

Artikel ini maklumat undang-undang am sahaja dan terkini setakat 19 September 2026. Ia bukan nasihat undang-undang dan tidak mewujudkan hubungan peguam cara-anak guam. Keputusan mahkamah boleh dirayu dan undang-undang boleh berubah; sila dapatkan nasihat tentang keadaan anda sendiri. — Tetuan Chris & Partners

Konsultasi

• Hubungi kami