Foo Fio Na Ditinjau Semula: Mengapa Borang Persetujuan yang Ditandatangani Bukan Penamat Cerita

Hampir dua puluh tahun kemudian, Foo Fio Na lwn Dr Soo Fook Mun & Anor kekal sebagai asas undang-undang Malaysia tentang persetujuan termaklum. Pada 29 Disember 2006, Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa sama ada doktor telah memberi amaran yang mencukupi kepada pesakit tentang risiko rawatan ialah perkara untuk diputuskan oleh mahkamah, dan tidak ditentukan oleh apa yang lazimnya dikatakan oleh doktor lain. Mahkamah masih menggunakannya hari ini.

Kemalangan jalan raya, dua pembedahan dan gelung dawai

Pada 11 Julai 1982, perayu cedera dalam kemalangan kenderaan dan dimasukkan ke Hospital Assunta dengan kehelan tulang belakang servikal (leher) pada paras C4 hingga C5. Responden pertama, seorang pakar bedah ortopedik, memulakan rawatan dengan kolar dan traksi. Manipulasi tertutup di bawah bius pada 14 Julai 1982 tidak berjaya.

Pada 19 Julai 1982, pakar bedah itu menjalankan reduksi terbuka, iaitu pembedahan untuk menjajarkan semula tulang yang teralih, dan memasukkan gelung dawai untuk memegangnya pada kedudukan. Keesokan harinya pesakit lumpuh. Mielogram, iaitu imbasan saluran tulang belakang, pada 5 Ogos 1982 menunjukkan gelung dawai itu menekan saraf tunjang. Pembedahan kedua mengeluarkan gelung itu, tetapi kelumpuhan berterusan dan dia terpaksa bergantung pada kerusi roda.

Dia menyaman pakar bedah dan hospital, dengan dakwaan bahawa pembedahan dilakukan secara cuai, tindakan pemulihan dilewatkan, dan dia tidak diberi amaran tentang risiko lumpuh. Mahkamah Tinggi memutuskan memihak kepadanya dan mendapati hospital bertanggungan secara vikarius, iaitu bertanggungjawab di sisi undang-undang bagi kecuaian pakar bedah itu. Mahkamah Rayuan mengakas keputusan itu dengan menggunakan ujian Bolam.

Persoalan yang dipersetujui untuk didengar oleh Mahkamah Persekutuan

Ujian ini dinamakan sempena Bolam lwn Friern Hospital Management Committee [1957] 2 All ER 118. Secara umum, doktor tidak cuai jika bertindak selaras dengan amalan yang diterima wajar oleh sekumpulan pendapat perubatan yang bertanggungjawab, walaupun doktor lain mungkin bertindak secara berbeza.

Kebenaran merayu diberikan atas persoalan sama ada ujian Bolam patut terpakai bagi semua aspek kecuaian perubatan. Rayuan itu didengar oleh Mohamed Dzaiddin, Ahmad Fairuz dan Siti Norma Yaakob, dan penghakiman mahkamah disampaikan oleh Siti Norma Yaakob HMP.

Pendedahan risiko dinilai oleh mahkamah

Mahkamah Persekutuan membenarkan rayuan dan mengembalikan perintah Mahkamah Tinggi, termasuk perintah tentang ganti rugi, dengan kos.

Mahkamah memutuskan bahawa ujian Bolam tidak menentukan kewajipan doktor mendedahkan risiko material rawatan yang dicadangkan. Sebaliknya, ia menerima pakai pendekatan Mahkamah Tinggi Australia dalam Rogers lwn Whitaker (1992) 175 CLR 479: doktor mesti memberi amaran kepada pesakit yang mampu memahami tentang risiko material yang wujud dalam rawatan yang dicadangkan, dan mahkamah, bukan profesion itu semata-mata, yang memutuskan sama ada standard itu telah dipenuhi.

Alasannya bergantung pada perbezaan antara kemahiran dengan pilihan. Cara menjalankan pembedahan ialah perkara teknikal. Sama ada untuk menjalaninya atau tidak ialah keputusan pesakit, dan keputusan itu tidak boleh dibuat tanpa mengetahui apa yang mungkin tidak kena. Oleh sebab pendedahan risiko melibatkan hak pesakit untuk menentukan apa yang dilakukan terhadap tubuhnya sendiri, amalan profesion tidak boleh menjadi penentu muktamad.

Bagaimana keputusan ini dibaca sejak itu

Susunan kata penghakiman menimbulkan keraguan sebenar sama ada Bolam diketepikan hanya bagi kewajipan menasihati, atau juga bagi diagnosis dan rawatan. Keputusan Mahkamah Rayuan dan Mahkamah Tinggi berbeza-beza selama kira-kira sedekad.

Mahkamah Persekutuan menyelesaikan keraguan itu pada 2017. Dalam Zulhasnimar [2017] 5 MLJ 438, ia mengehadkan Foo Fio Na kepada kewajipan menasihati tentang risiko dan mengekalkan Bolam, dengan kelayakan Bolitho lwn City and Hackney Health Authority [1997] 4 All ER 771, bagi diagnosis dan rawatan. Lewat tahun itu, dalam Dr Hari Krishnan [2018] 3 MLJ 281, ia menggunakan pendekatan dua landasan yang sama dan mendapati seorang pakar bedah dan seorang pakar bius kedua-duanya gagal memberi amaran kepada pesakit mereka, yang borang persetujuannya hanya mengandungi kata-kata umum.

Dalam Adam bin Hamil lwn Dr Chiam Tee Kiang [2024] MLJU 3311, Mahkamah Tinggi bersandarkan Foo Fio Na dalam memutuskan bahawa doktor yang tidak mendedahkan had pentauliahannya telah menjejaskan pilihan termaklum pesakit. Dalam Dr Chandran a/l Gnanappah lwn Gan See Joe [2025] 5 MLJ 216, Mahkamah Rayuan menolak rayuan seorang pakar bedah; ulasan yang diterbitkan menggambarkannya sebagai kes tentang sama ada persetujuan sebuah keluarga terhadap pembedahan benar-benar termaklum.

Malaysia mencapai kedudukan ini lebih awal. Mahkamah Agung UK hanya menerima pakai standard berpusatkan pesakit bagi pendedahan risiko sembilan tahun kemudian, dalam Montgomery lwn Lanarkshire Health Board [2015] UKSC 11.

Pengajaran praktikal bagi pesakit, doktor dan hospital

• Pesakit: borang persetujuan yang ditandatangani ialah bukti, tetapi bukan penamat siasatan. Persoalan undang-undangnya ialah sama ada risiko material benar-benar diterangkan kepada anda.

• Pesakit: beritahu doktor anda apa yang penting bagi anda. Pendedahan dinilai berdasarkan apa yang ingin diketahui oleh pesakit yang munasabah, atau oleh pesakit tertentu itu.

• Doktor: apa yang lazimnya diberitahu oleh rakan sejawat kepada pesakit mereka bukan lagi kayu ukurnya. Rekodkan risiko khusus yang telah anda bincangkan; kata-kata umum pada borang tidak membantu defendan dalam Dr Hari Krishnan.

• Doktor: diagnosis dan rawatan masih dinilai dengan Bolam dan Bolitho, seperti yang disahkan dalam Zulhasnimar.

• Hospital: Mahkamah Tinggi telah mendapati hospital bertanggungan secara vikarius, dan perintahnya dikembalikan. Borang persetujuan dan proses di sekelilingnya wajar disemak secara berkala, kerana kata-kata umum memberi perlindungan yang terhad.

Autoriti dan sumber

• Foo Fio Na lwn Dr Soo Fook Mun & Anor [2007] 1 MLJ 593 (Mahkamah Persekutuan, 29 Disember 2006)

• Zulhasnimar bt Hasan Basri & Anor lwn Dr Kuppu Velumani P & Ors [2017] 5 MLJ 438 (Mahkamah Persekutuan)

• Dr Hari Krishnan & Anor lwn Megat Noor Ishak bin Megat Ibrahim & Anor dan satu lagi rayuan [2018] 3 MLJ 281 (Mahkamah Persekutuan)

• Adam bin Hamil lwn Dr Chiam Tee Kiang [2024] MLJU 3311 (Mahkamah Tinggi)

• Dr Chandran a/l Gnanappah lwn Gan See Joe & Anor dan satu lagi rayuan [2025] 5 MLJ 216 (Mahkamah Rayuan)

• Bolam lwn Friern Hospital Management Committee [1957] 2 All ER 118; Bolitho lwn City and Hackney Health Authority [1997] 4 All ER 771

• Rogers lwn Whitaker (1992) 175 CLR 479 (Mahkamah Tinggi Australia)

• Montgomery lwn Lanarkshire Health Board [2015] UKSC 11 (Mahkamah Agung UK)

• Laman web Majlis Peguam Malaysia, nota kes dan teks penghakiman Foo Fio Na; Singapore Journal of Legal Studies [2009] SJLS 182; nota kes firma guaman yang diterbitkan (bahan sekunder)

Artikel ini ialah maklumat undang-undang am sahaja dan terkini setakat 19 September 2026. Ia bukan nasihat undang-undang dan tidak mewujudkan hubungan peguam cara dan anak guam. Keputusan mahkamah mungkin dirayu dan undang-undang mungkin berubah; sila dapatkan nasihat tentang keadaan anda sendiri. Chris & Partners, Advocates & Solicitors