Apakah yang perlu saya sediakan sebelum memberi keterangan di mahkamah buat kali pertama?

Kebanyakan orang memberi keterangan di mahkamah sekali sahaja seumur hidup. Tidak tahu apa yang akan berlaku selalunya lebih menekan daripada soalan itu sendiri. Persediaan yang baik ialah tentang membiasakan diri: memahami suasana, prosedur dan dokumen anda sendiri, supaya anda boleh fokus bercakap benar dengan jelas. Ia bukan tentang menghafal skrip.

Apakah sebenarnya maksud "bersedia memberi keterangan"?

Ada dua perkara yang sangat berbeza yang kadangkala dipanggil persediaan:

• Membiasakan diri (wajar): mempelajari cara mahkamah berfungsi, susunan soalan, di mana berdiri, cara menyapa hakim, dan membaca semula pernyataan serta dokumen anda yang terdahulu.
• Melatih keterangan (tidak wajar): diberitahu apa yang perlu dikatakan, berlatih jawapan "betul", atau mengubah cerita supaya sesuai dengan kes. Ini tidak dibenarkan dan merosakkan kredibiliti anda. Memberi keterangan palsu juga kesalahan serius di bawah Kanun Keseksaan.

Panduan ini hanya meliputi membiasakan diri. Artikel kami tentang sejauh mana peguam boleh membantu saksi menerangkan garis pemisahnya.

Apa yang perlu saya lakukan beberapa minggu sebelum?

1. Sahkan butiran: mahkamah (contohnya Mahkamah Sesyen Johor Bahru), nombor kes, tarikh, masa dan bilik mahkamah jika diketahui. Sepina atau surat peguam patut mengandungi maklumat ini.
2. Tanya berapa lama anda mungkin diperlukan. Perbicaraan berjalan mengikut jadual, tetapi saksi boleh menunggu berjam-jam atau kembali pada hari lain.
3. Atur cuti kerja dan penjagaan anak atau ahli keluarga warga emas.
4. Rancang pengangkutan dan tempat letak kereta, terutama di kompleks mahkamah besar seperti di Jalan Duta, Kuala Lumpur.
5. Maklumkan peguam awal tentang sebarang pertembungan, isu kesihatan atau keperluan jurubahasa.

Apa yang perlu saya baca semula?

Baca semula cerita anda sendiri, seperti:

• pernyataan saksi anda (kes sivil), jika telah disediakan dan ditandatangani;
• percakapan polis anda, jika pendakwaan memberikan salinan atau membenarkan anda melihatnya;
• dokumen yang anda tulis atau terima yang menjadi sebahagian kes, seperti e-mel, laporan, nota perubatan atau resit.

Membaca semula membantu anda mengingat dengan tepat. Jika anda mendapati sesuatu dalam pernyataan yang salah atau tidak lengkap, beritahu peguam sebelum memberi keterangan. Jangan cuba menghafal pernyataan perkataan demi perkataan; mahkamah mahukan ingatan sebenar anda, bukan bacaan hafalan. Lihat dokumen yang patut dibaca semula sebelum mahkamah.

Ada soalan tentang situasi anda sendiri? Tanya di WhatsApp

Bagaimana soalan akan berjalan?

Di bawah Akta Keterangan 1950, saksi disoal mengikut susunan ini:

1. Pemeriksaan utama oleh pihak yang memanggil anda. Dalam perbicaraan sivil, ini selalunya pernyataan saksi bertulis anda yang disahkan dengan sumpah.
2. Pemeriksaan balas oleh pihak lawan, untuk menguji keterangan anda.
3. Pemeriksaan semula oleh pihak yang memanggil anda, terhad kepada menjelaskan perkara daripada pemeriksaan balas.

Mengetahui susunan ini membantu anda bertenang. Pemeriksaan balas ialah bahagian biasa setiap perbicaraan, bukan tanda sesuatu tidak kena.

Apakah tabiat baik di kandang saksi?

• Dengar keseluruhan soalan sebelum menjawab.
• Jawab hanya apa yang ditanya, dengan kata-kata sendiri.
• Katakan "saya tidak tahu" atau "saya tidak ingat" jika itu benar. Jangan meneka.
• Minta soalan diulang jika tidak dengar atau tidak faham.
• Bercakap jelas dan perlahan, supaya hakim boleh mencatat.
• Kekal sopan, walaupun soalan terasa tidak adil.

Apa yang perlu dibawa?

• Sepina atau saman, dan nombor telefon peguam.
• MyKad atau pasport.
• Cermin mata dan ubat biasa.
• Air dan snek ringan untuk masa menunggu (makan di luar bilik mahkamah).
• Pakaian sopan dan kemas. Lihat apa yang perlu dipakai dan dibawa pada hari mahkamah.

Jangan bawa nota sendiri ke kandang saksi melainkan dibenarkan mahkamah.

Kesilapan biasa

• Menghafal skrip dan bukannya mengingat apa yang benar-benar berlaku.
• Tidak membaca semula pernyataan sendiri, lalu terkejut semasa pemeriksaan balas.
• Membincangkan keterangan dengan saksi lain sebelum atau semasa perbicaraan.
• Tiba lewat atau tidak bersedia untuk menunggu lama.
• Cuba membantu satu pihak dan bukannya sekadar bercakap benar.

Contoh

Encik Lee, kerani akaun, diminta memberi keterangan tentang invois dalam tuntutan sivil di Kuala Lumpur. Dua minggu sebelum, dia mengesahkan tarikh dan bilik mahkamah dengan peguam, mengatur cuti, dan membaca semula pernyataan saksinya. Dia mendapati tarikh yang salah dalam satu perenggan dan memberitahu peguam, yang membetulkannya sebelum perbicaraan. Di mahkamah, apabila ditanya tentang invois yang tidak dikendalikannya, dia berkata dengan jujur bahawa dia tidak tahu.

Bila perlu berjumpa peguam

Jika anda pihak dalam kes, peguam anda akan menerangkan proses. Jika anda saksi sahaja dan bimbang tentang kedudukan undang-undang sendiri, atau diminta menandatangani pernyataan yang anda tidak setuju, dapatkan nasihat bebas. Hubungi kami; setiap kes bergantung pada faktanya.

Soalan lazim

Bolehkah saya berlatih menjawab soalan dengan peguam?

Peguam boleh menerangkan prosedur dan jenis soalan, tetapi tidak boleh melatih jawapan anda atau memberitahu apa yang perlu dikatakan.

Patutkah saya menghafal pernyataan saksi?

Tidak. Baca semula untuk menyegarkan ingatan dan memastikan ia tepat, tetapi jawab berdasarkan ingatan sebenar.

Bolehkah saya melawat mahkamah lebih awal?

Mahkamah secara amnya terbuka kepada orang awam. Duduk dalam kes lain boleh membantu anda biasa dengan suasana.

Bagaimana jika saya teringat perkara baharu selepas menandatangani pernyataan?

Beritahu peguam secepat mungkin. Ia mungkin perlu didedahkan atau ditambah dengan betul.

Adakah hakim akan marah jika saya tersilap?

Kesilapan jujur boleh berlaku. Jika sedar tersilap, katakan dan betulkan.

Sumber & semakan fakta

Perkara undang-undang dalam artikel ini telah disemak dengan sumber primer di bawah. Undang-undang boleh berubah; ini maklumat umum, bukan nasihat undang-undang.

1. Akta Keterangan 1950 (Akta 56), termasuk seksyen 114A, Laws of Malaysia Jabatan Peguam Negara
2. Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012 (P.U.(A) 205/2012), teks diterbitkan Majlis Peguam, termasuk Aturan 12, 13, 18, 19 dan 93
3. Kanun Keseksaan (Akta 574), Laws of Malaysia Jabatan Peguam Negara
4. Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia (portal Kehakiman)
5. Sistem e-Filing (EFS) Badan Kehakiman, Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan

Disemak fakta pada 17 Okt 2026